Giáo phận Qui Nhơn

http://gpquinhon.org/q

Vài chi tiết về khu lăng mộ Cha Gioakim Đặng Đức Tuấn

“Cha Tuấn còn có biệt danh là Cha Khâm. Biệt danh này được giáo dân và thân hào tặng cho, có lẽ vào dịp người lãnh mạng đi Gia Định với hai vị đại quan Phan Thanh Giản, Lâm Duy Hiệp. Dân địa phương quen gọi người là Cha Năm.”
“Cha Tuấn còn có biệt danh là Cha Khâm. Biệt danh này được giáo dân và thân hào tặng cho, có lẽ vào dịp người lãnh mạng đi Gia Định với hai vị đại quan Phan Thanh Giản, Lâm Duy Hiệp. Dân địa phương quen gọi người là Cha Năm.”
 
khu lang mo cha ddt“Theo sự sưu khảo mới nhứt của các vị cố lão trong hàng ngũ bổn đạo địa phương cho biết thì nguyên uỷ về phần mộ cha Khâm như sau: lúc đầu ngài được mai táng tại vườn nhà thờ cũ. Trên mộ lập bàn thờ Đức Mẹ và chiều thứ Bảy nào sau khi kinh tối, bổn đạo cũng kéo nhau ra quay quần đài Đức Mẹ và mồ cha Khâm để hát kinh. Kinh Đức Mẹ gọi là Chầu Lầu. Sau này cải táng thi hài cha và dời về vị trí hiện giờ. Cha Khâm lúc sinh thời có lòng sùng kính Đức Mẹ, gây được ảnh hưởng sâu rộng trong bổn đạo địa phương. Thường lệ hát Chầu Lầu còn giữ mãi đến thời di cư năm 1966. Khi đài Đức Mẹ sập đổ, dời phần mộ cha Khâm về Lăng Tử Đạo chu vi 50 thước tây. Gần phía bàn thờ tạm, một bên là mồ cha Khâm, và bên kia là mồ cha già Thoàn. Chính giữa là mồ các đấng tử đạo có chừng 100 quách thu góp gần hết thi hài bổn đạo và cố Ái bị đốt trong nhà thờ, ném xác xuống giếng (Không xác định được cố Ái là ai? Trong khu lăng mộ này chỉ có phần mộ của cố Sĩ là thừa sai Macé - BTTVHQN). Khi dời mồ, vì quan tài bằng gỗ mít lõi còn nguyên vẹn, bổn đạo không mở ra nên không rõ thi hài cha thể nào. Nếu có cải táng sẽ dễ nhìn phân biệt thi hài cha Khâm và thi hài cha già Thoàn. Cha Khâm là người … vóc vạc to lớn, ngón tay suông và dài. Còn cha Thoàn thì vóc người nhỏ bé.

Cha Khâm đã quy Chúa được gần trăm năm. Tấm gương yêu nước giữ đạo còn lưu phương ngàn thu trên đất Việt.”
 
Lam Giang & Võ Ngọc Nhã
Đặng Đức Tuấn, Tinh hoa Công Giáo ái quốc Việt Nam”, 1970, tr. 16

Khu lăng mộ Cha Gioakim Đặng Đức Tuấn, hiện ở tại thôn Chánh Khoan, xã Mỹ Lợi, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, thuộc giáo xứ Phù Mỹ (cha sở Anrê Đinh Duy Toàn), giáo phận Qui Nhơn. Hiện nay, khu lăng mộ này có thêm mộ phần của cha Ximong Thọ (cha sở Nước Nhỉ, qua đời năm 1946). Cha Gioakim Đoàn Kim Hiền (hiện đang nghỉ hưu tại nhà Hưu Dưỡng Giáo phận Qui Nhơn, quê quán Nước Nhỉ), là người tham dự lễ an táng của cha Ximong Thọ vào năm 1946, đã xác định vị trí các mộ phần trong khu lăng mộ này như sau: ngoài cùng là Cha Ximong Thọ, tiếp đến là Cha Phaolô Thoàn, hài cốt các vị tử đạo và cha Macé (cố Sĩ, 1844-1885), Cha Gioakim Đặng Đức Tuấn (Cha Khâm).    
 

Những câu đối nơi khu mộ của Cha Đặng Đức Tuấn
và các vị tử đạo. 

Khí tục tinh tu, vạn đại vinh.
Xả sinh thủ nghĩa, thiên niên hiển.
  
Dịch nghĩa:
Tinh tu lánh tục, muôn thuở vinh danh.
Vì nghĩa hy sinh, nghìn thu hiển hách.

Vạn lý lưu phương, bất vị khổ hình thương đại tiết.
Nhất tâm thiết thạch, trực tương tính mệnh báo thâm ân.
   
 Dịch nghĩa:
Vạn dặm thơm danh, chẳng ngại khổ hình mờ tiết lớn.
Một lòng sắt đá, quyết đem tính mệnh báo ơn sâu.

Thiên thu trượng nghĩa hướng Thiên đường.
Nhất đán quyên sinh quy thổ mộ.
  
Dịch nghĩa:
Nghìn năm nghĩa khí hưởng Thiên đường.
Một sớm hy sinh còn nấm mộ.

Tác giả bài viết: BTT