GIÁO PHẬN QUI NHƠN

Chúa Nhật Lễ Thăng Thiên

Mừng lễ Chúa Giêsu về trời chúng ta không chỉ mừng một sự kiện đã xảy ra hoặc một cuộc chia tay, mà còn là dịp Giáo Hội nhắc cho chúng ta rằng: Chúa về trời để mở đường cho chúng ta và mời gọi chúng ta luôn yêu mến và tìm kiếm nước trời như là lẽ sống là mục đích cuộc đời. (Lm. Giuse Phan Thế Vinh)

 

Đức giáo hoàng Phanxicô tiếp kiến Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump

Đức giáo hoàng Phanxicô và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã gặp nhau tại Vatican hôm nay thứ Tư 24-05-2017, thảo luận về các vấn đề hòa bình, đối thoại liên tôn và tự do tôn giáo cũng như vai trò của Giáo hội Hoa Kỳ trong giáo dục, chăm sóc sức khoẻ và trợ giúp người nhập cư.

 

Giới thiệu cụm ảnh Bốn Thánh Tử Đạo Giáo Phận

Kỷ niệm 400 năm Tin Mừng đến với giáo phận là dịp thuận tiện để mọi thành phần dân Chúa cùng chung lời cảm tạ Thiên Chúa và tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là các Thánh Tử Đạo Việt Nam, cách riêng là bốn vị Thánh Tử Đạo của giáo phận, những vị đã luôn đồng hành che chở giáo phận và mọi tín hữu trong suốt 400 năm qua. Vì thế, thiết nghĩ việc có ảnh tượng của các ngài trong không gian thờ phượng tại nhà thờ, nhà nguyện hoặc tư gia là việc nên có

 

Hãy đến với họ

Trong hai ngày 22-23/05/2017, một số đại diện của Giáo xứ Phú Hữu thuộc Giáo Hạt Kim Châu nơi vùng núi xa xôi - đã dành thời gian để đến với những người già những người bệnh tật neo đơn để tận mắt chứng kiến cuộc sống của họ.

 

Cần thiết một cuộc đồng hành với giới trẻ tiền hôn nhân

Cuộc sống gia đình lý tưởng mà nói là tổ ấm yêu thương, là bến bờ hạnh phúc, là nơi nâng đỡ và chỗ dựa tinh thần hữu hiệu nhất cho mỗi thành viên. Đây là nơi con người cảm nhận được bao điều linh thiêng kèm theo tâm tình: hạnh phúc, bình yên, vui tươi… Bởi đó, khát mong có được một gia đình hạnh phúc, vợ chồng yêu thương nhau, con cái hiếu thảo với ông bà cha mẹ, trên thuận dưới hòa là điều ai cũng mong đợi và hy vọng vươn tới.

 

LÀNG SÔNG ĐANG VÀO MÙA GIEO SẠ (Ký sự chuẩn bị Năm Thánh giáo phận Qui Nhơn)

Trong căn phòng của dãy nhà phía tây, Ban Năm Thánh mở rộng giáo phận, được Đức Cha Matthêô chủ trì, họp bàn để hoàn tất những chuẩn bị cuối cùng cho chương trình cử hành Năm Thánh 400 năm.

 

Đức Thánh Cha Phanxicô đặt thêm 5 tân hồng y thuộc các quốc gia: El Salvador, Lào, Mali, Tây Ban Nha và Thụy Điển

Trưa Chúa nhật 21-05, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thông báo với các tín hữu tham dự buổi đọc kinh Lạy Nữ vương Thiên đàng tại Quảng trường Thánh Phêrô (Vatican), về việc ngài quyết định đặt thêm 5 tân hồng y. Năm vị vừa được đặt lên hàng hồng y thuộc các nước: El Salvador, Lào, Mali, Tây Ban Nha và Thụy Điển.

 

Thánh lễ tổng kết năm 23 (2016 – 2017) của nhóm Sinh Viên Công Giáo Bình Minh

Chúa Nhật V Phục Sinh, các bạn sinh viên Công Giáo (SVCG) Bình Minh đã tổ chức buổi Lễ Tổng kết năm 23 (2016 – 2017), tạ ơn Chúa đã ban muôn hồng phước cho các bạn sinh viên trong một năm học. Đồng thời, trong thánh lễ diễn ra nghi thức Lên đường dành cho các anh chị năm cuối đánh dấu sự trưởng thành của các anh chị và truyền lửa nhiệt huyết cho nhóm.

 

Họ đã trả lời như thế đó! (Một chút cảm nghiệm sẻ chia để suy tư và cầu nguyện)

Phụng vụ Chúa Nhật trước lễ Thăng Thiên, Lời Chúa mang chúng ta trở lại với những “điểm nhấn quan trọng” trong nội dung Tin Mừng mà các Tông Đồ nhận lãnh nơi Đấng Phục Sinh và sẽ công bố cho thế giới.

 

Đức Thánh Cha viếng thăm và làm phép nhà giáo dân

Chiều thứ sáu 19-5-2017, ĐTC Phanxicô đã đến thăm và làm phép nhà cho một số gia đình ở vùng bờ biển Ostia, cách Roma khoảng 30 cây số.

 

Phải chăng cũng một chữ “VÌ” (3) ? (Thầy là sự thật – Ga 14,6)

Vì Thầy là sự sống, Nên ông bà tiên tổ chúng con,... Vì Thầy là sự sống, Nên chấp nhận phận người, Được cưu mang trong dạ mẹ như bao kiếp người ta...

 

Giáo họ Ba Tơ, Giáo xứ Bàu Gốc mừng lễ bổn mạng Thánh Giuse Thợ

Sau bao tháng ngày mong ước và chờ đợi! Ngày 06.05.2017, giáo họ Ba Tơ chính thức được Mừng Kính Thánh bổn mạng lần đầu tiên. Với sự tham gia đông đảo của quý Cha hạt Quảng Ngãi, hạt Qui Nhơn, hạt Phù Mỹ, quý Sơ Hội dòng MTG QN vùng Quảng Ngãi, các cấp chính quyền...

 

Tân tổng thống Hàn quốc mời linh mục làm phép dinh tổng thống

Tân tổng thống Hàn quốc Moon Jae-in đã mời cha xứ của mình – linh mục đang coi sóc giáo xứ Công giáo Chúa Ba Ngôi ở vùng phụ cận Hongje-dong,, Seul, nơi ông ở từ tháng một năm nay – đến làm phép “Nhà xanh”.

 

Chúa Nhật VI Phục Sinh

Trong một xã hội đầy những ích kỷ, hai chữ tình yêu vẫn còn rất mù mờ trong nhiều người. Sứ mệnh của người Ki-tô chúng ta chính là viết lên một cách rõ ràng hai chữ tình yêu Chúng ta không chỉ viết lên bằng những lời nói suông mà bằng những cử chỉ cụ thể của lòng bác ái. Những dòng chữ được viết bằng mồ hôi nước mắt, bằng quên mình chia sẻ có giá trị hơn bất cứ một quyển sách nào, cho dù quyển sách đó in bằng bạc bằng vàng. (Luy Huỳnh Anh Trung)

 

Phải chăng cũng một chữ “VÌ” (2) ? (Thầy là sự thật – Ga 14,6)

Vì Ngài là sự thật, Nên mới hiểu được cái giá của “tội A-đam, E-Va”,... Vì Ngài là sự thật, Nên “tấm bản đồ gia phả” đan dọc trăm chiều,...

 

Thánh lễ tạ ơn 45 năm hồng ân Linh Mục của cha sở Gò Thị - Phêrô Nguyễn Văn Kính

Thánh chức Linh mục là một hồng ân đặc biệt và cao quí mà Chúa chỉ dành trao cho một số người nào mà Ngài tuyển chọn,... Với tâm tình tạ ơn Thiên Chúa vì muôn hồng ân mà Chúa đã ban xuống trên Cha sở Gò thị PHÊRÔ trong suốt 45 năm qua, nên Ngài tổ chức Thánh lễ Tạ ơn vào lúc 09g00 ngày 12 tháng 05 năm 2017 tại nhà thờ Gò thị,

 

Chữ Hán - Nôm trong kiến trúc nhà thờ Công giáo Việt Nam

Đăng lúc: Thứ hai - 06/02/2017 18:39 - Người đăng bài viết: BTTVHQN


Chữ Hán - Nôm trong kiến trúc nhà thờ Công giáo Việt Nam
 

Nguyễn Thế Nam

Những nhà thờ Công giáo Việt Nam cổ nhất tồn tại đến nay cũng chủ yếu chỉ được xây dựng kiên cố từ nửa cuối thế kỷ XIX đến nay. Dù còn có những định kiến nhất định do lịch sử để lại, nhưng phải khẳng định rằng nhà thờ Công giáo là những khối kiến trúc có giá trị nghệ thuật, giá trị lịch sử. Những nhà thờ được xây dựng theo phong cách “truyền thống” như Phát Diệm song song tồn tại cùng với những nhà thờ được xây dựng theo kiểu Baroque, Gothique, Roman… tạo nên sự đa dạng trong phong cách kiến trúc nhà thờ. Đặc biệt là trong kiến trúc của một số nhà thờ Công giáo còn thấy xuất hiện chữ Hán Nôm trong các văn bia, đại tự, câu đối… khiến nhiều người nghĩ đến tính hội nhập văn hoá của Công giáo vào xã hội Việt Nam. Di sản Hán Nôm trong các nhà thờ Công giáo không có nhiều, tuy nhiên tính chất thiểu số của nó đã đem lại nhiều giá trị đáng trân trọng.

Bước đầu thống kê, chúng tôi cho rằng hiện nay các nhà thờ có chứa di sản chữ Hán-Nôm (gồm bia ký, câu đối, đại tự) đã được biết tới là(1):

1. Nhà thờ Đại Ơn (Chương Mỹ - Hà Nội)(2): có bia đề thơ, cổng nhà thờ có câu đối chữ Hán.

2. Nhà thờ Hà Hồi (Thường Tín - Hà Nội): có câu đối.

3. Nhà thờ Tri Thuỷ (Phú Xuyên - Hà Nội): có hai tấm bia đá nhỏ, một tấm khắc năm 1924, 1 tấm khắc năm 1927.

4. Đền Thánh Phêrô Lê Tuỳ (Bằng Sở - Thường Tín - Hà Nội): tấm bia ký mới được dựng lại ở đây có lẽ có tuổi đời rất lâu, chữ đã mờ mất khá nhiều.

5. Nhà thờ Phùng Khoang (Từ Liêm - Hà Nội): có bia hậu, cổng nhà thờ có câu đối chữ Nôm.

6. Nhà thờ Phú Mỹ (Phú Xuyên - Hà Nội): có các chữ Nôm phiên âm tiếng nước ngoài, câu đối, được đắp trên một số bộ phận của nhà thờ.

7. Nhà thờ Từ Châu (Thanh Oai - Hà Nội): có khá nhiều câu đối, đại tự.

8. Nhà thờ Thạch Bích (Bích Hà - Thanh Oai - Hà Nội): có câu đối.

9. Nhà thờ Xâm Dương (Sở Hạ - Thường Tín - Hà Nội): có câu đối trên chất liệu gỗ.

10. Nhà thờ Ổ Thôn (Bình Phú - Thạch Thất - Hà Nội)(3): có bia hậu.

11. Nhà thờ Xuân Hoà (Bạch Đằng - Tiên Lãng - Hải Phòng): có bia hậu.

12. Nhà thờ Tiên Đôi Ngoại (Đoàn Lập - Tiên Lãng - Hải Phòng): có bia hậu.

13. Nhà thờ Đức Bà (Trung Lao - Trung Đông - Nam Ninh - Nam Định): có bia công đức.

14. Nhà thờ Vinh Sơn (Trung Lao-Trung Đông-Nam Ninh-Nam Định): có bia công đức.

15. Nhà thờ Kẻ Vĩnh (Ngân Trị-Ý Yên-Nam Định): có các bức đại tự được đắp trên cửa mặt tiền nhà thờ.

16. Nhà thờ Phú Nhai (Xuân Thuỷ-Nam Định)(4): có bia viết về nhân vật lịch sử cụ thể.

17. Nhà thờ Hảo Nho (Yên Lâm-Tam Điệp-Ninh Bình): có câu đối, đại tự.

18. Nhà thờ Quảng Nạp (Yên Thắng-Yên Mô-Ninh Bình): có câu đối, đại tự ở mặt tiền nhà thờ.

19. Nhà thờ Phát Diệm (Kim Sơn-Ninh Bình): có câu đối, đại tự.

20. Nhà thờ giáo họ Vinh Trung (Kim Sơn-Ninh Bình): có các đại tự, câu đối được đắp tại mặt tiền nhà thờ.

21. Nhà thờ Ba Làng (Tĩnh Gia-Thanh Hoá): có đại tự tại mặt tiền nhà thờ.

22. Nhà thờ Lăng Cô (Phú Lộc- Thừa Thiên Huế): có bức cuốn thư bằng gỗ sơn son ghi chữ Hán được thếp vàng.

23. Nhà thờ An Vân (Hương Trà-Thừa Thiên Huế): chữ Hán Nôm xuất hiện với nhiều hình thức đa dạng.

24. Nhà thờ Phủ Cam (Thành Phố Huế): có bia viết về nhân vật lịch sử cụ thể.

25. Nhà thờ Cha Tam (Quận 5-Tp Hồ Chí Minh): có đại tự ở cổng vào nhà thờ, ở cửa vào gian chính, và có câu đối bên trong nhà thờ.

26. Nhà thờ Tân Hoà (Quận Phú Nhuận-Tp Hồ Chí Minh): có đại tự và câu đối ở mặt tiền nhà thờ.

Ngoài ra chữ Hán, chữ Nôm còn được khắc, hoặc đúc trên những quả “chuông Nam(5)” được tìm thấy tại một vài nhà thờ, như chuông ở nhà thờ Trường An (thành phố Huế), Đốc Sơ (Thành phố Huế), Lưu Phương Thượng, Phát Diệm Thượng (Ninh Bình),… hoặc được khắc trên mộ của Nguyễn Trường Tộ (Hưng Nguyên-Nghệ An).

Có thể tạm chia bia ký ghi bằng chữ Hán, Nôm được tìm thấy tại các nhà thờ Công giáo Việt Nam làm: bia hậu và bia ký ghi công đức một danh nhân nào đó, ghi lại công việc tạo lập cộng đồng Công giáo, hoặc việc kiến thiết nhà thờ. Hầu hết những tấm bia tại nhà thờ Công giáo Việt Nam đều ra đời từ cuối thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX (tức là từ thời điểm người Pháp bắt đầu thực hiện chính sách loại bỏ chữ Hán, chữ Nôm ở Việt Nam, đến khi đến khi chữ Quốc ngữ có được địa vị chắc chắn). Sự xuất hiện của bia đá ghi bằng chữ Hán, chữ Nôm tại nhà thờ Công giáo Việt Nam trong khi chính quyền thực dân đã hạn chế thứ chữ này có thể xem là hiện tượng thú vị. Cũng có thể coi đây là dấu hiệu hội nhập văn hoá của Công giáo Việt Nam, khiến ta có thể so sánh vị trí của nhà thờ Công giáo với một ngôi chùa, một đình làng truyền thống.

Số nhà thờ Công giáo được trang trí các câu đối, hay các bức đại tự viết bằng chữ Hán-Nôm chỉ là thiểu số so với số lượng nhà thờ Công giáo tại Việt Nam. Ngoại trừ hai nhà thờ có nhiều câu đối với lối kiến trúc bên trong đậm chất truyền thống là Từ Châu, Xâm Dương…, số lượng chữ Hán, chữ Nôm trong các câu đối, đại tự trong nhưng nhà thờ còn lại không lớn, thậm chí ở một số nhà thờ chỉ lác đác vài ba chữ Hán mang ý nghĩa trang trí là chính.

Nội dung của những câu đối, đại tự này phần lớn đều nhằm ngợi ca nhà thờ, hạnh tích các thánh hoặc các vấn đề thần học của Công giáo. Tương tự phong cách thường thấy trong nhiều công trình kiến trúc khác của người Việt Nam, phần lớn số câu đối, đại tự ở nhà thờ Công giáo Việt Nam đều xuất hiện ở mặt tiền, cổng ra vào hoặc các cột trụ của nhà thờ. Ở một số câu đối, đại tự ta còn bắt gặp các điển tích cổ của Việt Nam, Trung Quốc, hoặc phương Tây.

Tuy rằng ở nhiều nhà thờ việc gìn giữ di sản nói chung, di sản chữ Hán, Nôm nói riêng rất được coi trọng, nhưng do sự gián cách của lịch sử nên những di sản này đang có nguy cơ bị mai một. Đây là điều đáng tiếc bởi nhà thờ Công giáo cũng là một yếu tố gắn liền với những thăng trầm của lịch sử dân tộc, và cần được quan tâm gìn giữ một cách đúng mức. 


Chú thích:

(1). Trong một số nhà thờ còn xuất hiện những chữ Latinh trên một số bộ phận kiến trúc, hoặc có bia đá viết bằng chữ Quốc ngữ. Ở đây chúng tôi chỉ đề cập tới chữ Hán, Nôm.

(2). Con số chúng tôi đưa ra chưa thể là con số đầy đủ bởi việc khảo sát hàng trăm nhà thờ Công giáo tại Việt Nam để thống kê những nhà thờ có chữ Hán-Nôm là một công việc khó khăn nằm ngoài khả năng ở thời điểm hiện tại của chúng tôi.

(3). Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Kỷ yếu trao đổi khoa học Tư liệu Hán Nôm viết về Công giáo Việt Nam, Hà Nội, 2003.

(4). Nguyễn Hồng Dương, Nhà thờ Công giáo Việt Nam, Nxb. Khoa học xã hội, 2003, tr 73-78.

(5). Tức là những quả chuông giống chuông chùa, khác với chuông kiểu phương Tây.

(Thông báo Hán Nôm học 2012,tr.491-495)

 

Nguồn tin: Vanhoanghean
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
Tìm kiếm chọn lọc