Đức giám mục kinh lý Giáo xứ Hóc Gáo

CUỘC KINH LÝ TẠI GIÁO XỨ HÓC GÁO
CỦA ĐỨC GIÁM MỤC GIÁO PHẬN QUI NHƠN

Tiếp nối chuyến kinh lý mục vụ ban sáng tại giáo xứ Sông Hinh, Đức Giám mục Giáo phận Qui Nhơn đã đến giáo xứ Hóc Giáo vào lúc 14h00’ chiều Chúa nhật, ngày 03.06.2018, lễ kính trọng thể Mình và Máu Thánh Chúa Kitô. Trái ngược với thời tiết mưa suốt cả buổi sáng nơi giáo xứ Sông Hinh, ban chiều nơi giáo xứ Hóc Gáo lại đầy gió mát và êm đềm của một làng quê rất Việt Nam!

Xe của Đức cha vừa đến, thì nhà thờ giáo xứ đổ hồi chuông dài để chào đón vị mục tử của Giáo phận. Cha chánh xứ Giuse Lê Thu Thâu, cha phó Louis Lê Ngọc Báu, thầy sở Phêrô Huỳnh Công Khánh cùng toàn thể bà con giáo dân trong giáo xứ đã xếp hàng khá trang trọng vỗ tay hoan hô chào mừng Đức cha Giáo phận về thăm giáo xứ. Đức cha đã dành những giây phút thinh lặng đầu tiên trong ngôi nhà thờ để viếng Chúa và cầu nguyện cho cộng đoàn giáo xứ Hóc Gáo.

Sau nghi thức tiếp đón và viếng Chúa, Đức cha đã nghỉ ngơi đôi phút để bắt đầu cuộc gặp gỡ với cộng đoàn giáo xứ. Mở đầu cuộc gặp gỡ, một vị đại diện giáo xứ đã thay mặt cộng đoàn có những lời chúc mừng tốt đẹp dâng lên Đức cha. Cũng vậy, cha chánh xứ đã giới thiệu các cộng đoàn trong giáo xứ đang hiện diện cho Đức cha được tường. Đáp lại, Đức cha đã có lời chào đến cha chánh xứ, cha phó, thầy giúp xứ và toàn thể cộng đoàn dân Chúa nơi đây…

Sau khi nghe phần trình bày lịch sử hình thành giáo xứ của cha phó và bài phúc trình về tình hình sinh hoạt của cha sở, Đức cha đã nhắc lại những nét hào hùng của các bậc tiền nhân tiền hiền trong giáo xứ trải qua thời kỳ Văn Thân bách hại đạo. Đức cha mời gọi mọi người, không phân biệt nam phụ lão ấu, cứ tự nhiên trình bày những tâm tư nguyện vọng hay những thắc mắc của mình lên ngài để góp phần xây dựng giáo xứ và sống đạo tốt hơn. Đây là một cơ hội hiếm có trong lịch sử, vì toàn thể cộng đoàn giáo xứ có cuộc gặp gỡ và trao đổi đầy thân mật với vị Cha chung của Giáo phận. Có khá nhiều câu hỏi được trình lên Đức cha. Hầu hết các câu hỏi đều tập trung vào 3 vấn đề chính yếu như: (1) Đời sống hôn nhân gia đình và các Bí tích, (2) các vấn đề về luân lý đạo đức, và (3) những bổn phận và trách nhiệm khi sinh hoạt trong lãnh địa của giáo xứ.

Thứ nhất, về đời sống hôn nhân gia đình và các Bí tích có các câu hỏi như: Hôn nhân khác đạo có giới hạn độ tuổi không? Sau khi ly dị, có được phép xưng tội chịu lễ không? Có được làm phép nhà hay lễ an táng cho những người đang bị rối không? Bí tích Xức dầu được thực hiện khi nào và trong thời gian ban lâu? Trong Thánh lễ, có cần thiết phải đọc rõ tên thánh và cả họ tên của người đã qua đời được xin lễ không? Những thắc mắc trên đã được Đức cha giải đáp rất cụ thể và rõ ràng!

Đối với vấn đề hôn nhân khác đạo, Đức cha đã nhắc đi nhắc lại khá nhiều lần trong các cuộc kinh lý. Ngài nói rằng đây là trường hợp cực chẳng đã mà Giáo Hội giải quyết vì lòng yêu thương con cái mình. Nhiều người giáo dân đã quá lơ là trong việc giới thiệu đạo của mình cho người lương… Sau khi đã có thời gian tìm hiểu nhau lâu dài rồi mà những ngăn trở giữa hai bên vẫn chưa giải quyết được, thì mới trình bày với cha xứ và ngài sẽ xin phép Đức Giám mục Giáo phận. Bên cạnh đó, Đức cha cũng lưu ý đến độ tuổi trong hôn nhân, không nên quá nhỏ, mới chỉ có 18 tuổi đầu mà đòi xin phép chuẩn hôn nhân khác đạo… vì đấy chẳng qua là một tình yêu bồng bột chưa chín chắn!

Về việc xưng tội chịu lễ sau khi đã ly dị, Đức cha nói rằng cần tìm hiểu rõ để biết được nguyên nhân của việc ly dị đó. Trong trường hợp bị chồng đánh đập không chịu nổi, người vợ muốn ly thân thì cần trình bày với cha sở để xin giải quyết. Nếu chồng còn  tiếp tục đánh đập, thì người vợ có thể lên trình tiếp với cha sở để được ly dị ở tòa đời để nhờ luật pháp bảo vệ mình. Trong trường hợp đó người vợ là nạn nhân nên không có lỗi và có thể xưng tội rước lễ bình thường. Ai có lỗi trong việc ly dị sẽ chịu trách nhiệm trước mặt Chúa.

Về việc làm phép nhà và cử hành Thánh lễ an táng cho người đang bị rối, Đức cha lưu ý cộng đoàn cần phân biệt tình trạng "lơ là" khác với "bỏ đạo" và "bị rối". "Lơ là" là người đã chịu Bí tích Rửa tội nhưng không đi lễ đọc kinh, "bỏ đạo" là những người tuyên bố từ bỏ đạo, "rối" là những người cố chấp sống trong tình trạng bất hợp pháp về hôn nhân mà không có ý sửa đổi. Đối với người lơ là thì vẫn cử hành lễ an táng cho họ. Đối với người tuyên bố bỏ đạo cách công khai và người cố chấp sống trong tình trạng bất hợp pháp mà không có dấu chỉ ăn năn sám hối lúc gần chết thì không có lễ an táng. Còn nếu như đã tỏ lòng ăn năn sám hối, ngay cả trong trường hợp cha sở chưa đến kịp để giải tội và ban Bí tích Xức dầu…, thì vẫn được làm lễ an táng cho họ. Còn việc làm phép nhà thì không có bị cản trở gì, bởi lẽ Giáo Hội cũng cho phép làm phép nhà cho người ngoài Công giáo nếu họ xin.

Về Bí tích Xức dầu, Đức cha giải đáp rằng đây là Bí tích nâng đỡ phần linh hồn cũng như phần xác của bệnh nhân. Trong trường hợp linh mục đến xức dầu mà bệnh nhân không còn có khả năng xưng tội thì Bí tích Xức dầu cũng tha tội nếu người bệnh đã có lòng ăn năn. Còn trong trường hợp những người sắp lên bàn mổ hay phải đối diện với một mối nguy tử nào đó thì họ vẫn được quyền xin lãnh Bí tích Xức dầu. Tuy nhiên, đây là Bí tích không thường xuyên; do đó, không nên lạm dụng vì không đúng ý nghĩa của Bí tích.

Việc đọc đầy đủ tên của linh hồn được cầu trong Thánh lễ được Đức cha giải thích như sau: Mỗi người khi sinh ra đều được cha mẹ đặt cho một cái tên và khi được Rửa tội, Giáo Hội sẽ đặt thêm một tên mới nữa là tên thánh. Do đó, chỉ cần đọc tên thánh là đủ mà không cần phải nêu đầy đủ cả họ tên trong Thánh lễ. Trong trường hợp xin lễ cho linh hồn này mà cha sở lại đọc lộn linh hồn khác thì cũng không sao cả…vì ý lễ đã được thực hiện và Chúa biết.

Thứ hai, về các vấn đề về luân lý đạo đức và đời sống thiêng có các câu hỏi như: Đã xưng tội phá thai 1 lần rồi, nhưng sau đó lại tái phạm nữa, vậy có được xưng tội chịu lễ không? Việc đọc kinh kính Lòng Chúa Thương Xót, có qui định đúng vào lúc 3^h 00’ chiều không?

Đức cha nói mạnh rằng việc phá thai là một trọng tội rất nặng, có vạ tuyệt thông tiền kết nếu việc phá thai có hiệu quả và đương sự biết có vạ đó mà vẫn cố tình phạm. Do đó, Đức cha cũng đã lưu ý các linh mục khi ban phép giải tội cần phải giáo dục và nói rõ điều này cho họ nhận biết. Nếu họ thực sự bị vạ thì cha giải tội tha vạ trước rồi ban phép giải tội sau. Trong trường hợp tái phạm nghiêm trọng, cha giải tội nên bảo họ đi gặp Giám mục để xin được giải vạ.

Việc đọc kinh kính Lòng Chúa Thương Xót, Đức cha giải thích rằng đây là việc đạo đức thiêng liêng chứ không phải là kinh thần vụ. Do đó, nếu không thể đọc kinh này vào lúc 3 giờ chiều như qui định, thì vẫn có thể đọc vào một giờ thích hợp khác tùy theo hoàn cảnh công việc của mình.
Thứ ba là những bổn phận và trách nhiệm khi sinh hoạt trong lãnh địa của giáo xứ có các câu hỏi như: Khi không chu toàn bổn phận được giao, người chức việc trong giáo xứ có lỗi gì? Những kiến nghị của cộng đoàn giáo dân thuộc giáo khu 8 trình bày với Đức cha về những khó khăn về đường xa khi về giáo xứ sinh hoạt.

Đức cha nói rằng người chức việc được cộng đoàn tín nhiệm và bầu lên để lo cho các công việc chung của giáo xứ. Người chức việc là những cánh tay nối dài của cha sở. Do đó, người chức việc cần sâu sát, quan tâm đến đời sống đạo của cộng đoàn giáo dân trong giáo xứ của mình. Tuy nhiên, cũng không nên can thiệp sâu vào đời sống gia đình của người ta. Người chức việc cần trình bày cho cha sở biết để ngài kịp thời chỉ dạy giáo dân. Chính vì thế, khi được cộng đoàn bầu cử, người chức việc cần chu trách nhiệm của mình trước mặt Chúa.

Về địa bàn giáo xứ, Đức cha giải thích rằng trước khi tách giáo xứ, ngài cũng đã hỏi ý kiến của các cha sở liên quan để biết được địa bàn sinh hoạt của giáo dân mà chia tách sao cho phù hợp. Tuy nhiên, Đức cha  cũng đã ghi nhận những ý kiến của bà con giáo dân thuộc giáo khu 8 và ngài sẽ bàn lại với cha sở để có thể có những điều chỉnh thích hợp.
Cuộc trao đổi đã dần khép lại vì giờ cử hành Thánh lễ đã gần đến. Đức cha đã mời cha Tổng đại diện nhận định về cuộc gặp gỡ hôm nay đối với cộng đoàn giáo xứ Hóc Gáo. Với tư cách là thành viên trong đoàn kinh lý của Đức cha và cũng là cha cựu chánh xứ của bà con giáo dân nơi đây, cha Tổng đã nêu lên ba nhận định sâu sắc sau đây:

Trước tiên là bài học chịu khó của các bậc tổ tiên. Cha Tổng nói rằng, nơi đây trước kia là “đèo heo hút gió”. Thế mà, ông bà tổ tiên vẫn không ngại gian khổ để giữ vững đức tin, đã sống và làm chứng cho Chúa. Việc ngăn sông cách núi vẫn không thành vấn đề và ngài nói rằng điều quan trọng là trái tim chúng ta có chịu khó hay không thôi! Nhân đây, cha Tổng cũng đề cập đến những kiến nghị về đường sá xa xôi của cộng đoàn giáo dân thuộc giáo khu 8 khi phải về sinh hoạt nơi giáo xứ Hóc Gáo này thay vì đến nhà thờ Tuy Hòa được nhiều điều kiện thuận lợi hơn… Ngài nói rằng không nên tìm sự dễ dãi trong đời sống đức tin. Do đó, ngài tha thiết mời gọi cộng đoàn giáo dân thuộc giáo khu 8 nên trở về với giáo xứ của mình để sinh hoạt và xây dựng cộng đoàn giáo xứ nơi đây ngày thêm vững mạnh hơn.

Thứ đến, đó là bài học về sự chia sẻ. Theo lời báo cáo của cha sở về tình hình sinh hoạt giáo xứ, cha Tổng mời gọi mọi người trong giáo xứ cần tích cực hơn trong công việc đóng góp, cần giáo dục cho con cái có được tinh thần chia sẻ để giúp đỡ giáo xứ trong các công việc chung.

Cuối cùng, đó chính là nội lực nơi giáo xứ. Cha Tổng đã nhắc lại về những công việc mà cộng đoàn giáo dân Hóc Gáo đã góp phần khi ngài còn làm cha sở giáo xứ Tuy hòa. Ngài nhận xét rằng việc gì khó có Hóc Gáo ắt sẽ xong! Cha Tổng mời gọi mọi người trong giáo xứ cần biết tạ ơn Chúa vì đôi bàn tay và trí óc mà Chúa đã ban cho mỗi người. Ngài cũng mời gọi mọi người cần tích cực tham gia các hoạt động trong giáo xứ của mình để giáo xứ ngày thêm tốt đẹp hơn!

Sau cuộc gặp gỡ và trao đổi, Đức cha đã ra nhà xứ để tiến hành kiểm tra sổ sách như thường lệ. Cha chánh xứ đã trình lên Đức cha toàn bộ những số sách và giấy tờ liên quan đến giáo xứ. Kiểm tra số sách và ký các giấy tờ xong, Đức cha tiếp tục dâng Thánh lễ ngày Chúa nhật kính trọng thể Mình và Máu Thánh Chúa Kitô cho cộng đoàn giáo xứ. Trong bài giảng lễ, cha Tổng đã trình bày rất hùng hồn và sâu sắc về Bí tích Mình và Máu Thánh Chúa Kitô. Cũng giống như bài giảng rất tuyệt vời của Đức cha tại giáo xứ Sông Hinh vào buổi sáng, cha Tổng đã đưa ra rất nhiều chứng nhân đức tin rất mạnh mẽ trong đời sống kết hiệp với Chúa Giêsu Thánh Thể. Đây chính là ân sủng quí báu và là nguồn sống nuôi dưỡng đức tin của người Kitô hữu. Cha Tổng đã mời gọi mỗi người cần cậy trông, tín thác vào Chúa, năng chạy đến với Chúa Giêsu Thánh Thể để được nâng đỡ và chữa lành trong đời sống đạo mỗi ngày…
 

Kết thúc Thánh lễ, Đức cha đã ban ơn toàn xá cho cộng đoàn tham dự nhân dịp Năm thánh mừng kỷ niệm 400 năm Tin mừng đến trên quê hương Giáo phận Qui Nhơn thân yêu. Chuyến kinh lý của Đức cha đã kết thúc với nhiều niềm vui và ân sủng của Chúa tuôn đổ xuống trên cộng đoàn giáo xứ. Nhiều bà con giáo dân đã rất vui mừng và xúc động khi thấy Đức cha và cha Tổng đại diện về thăm mục vụ và dâng Thánh lễ cho cộng đoàn giáo xứ Hóc Gáo xa xôi này! Mặc dù rất mệt mỏi trong suốt một ngày kinh lý mục vụ tại 2 giáo xứ cách khá xa nhau trên bản đồ của Giáo phận, nhưng Đức cha và cha Tổng vẫn cảm thấy rất vui vì được gặp gỡ và lắng nghe những tâm tư nguyện vọng của đoàn chiên nơi đây. Nguyện xin Thiên Chúa, qua lời cầu bàu của các thánh trong Giáo phận, ban cho cộng đoàn các giáo xứ luôn được bình an!