Bài giảng trong thánh lễ kỷ niệm 45 năm Linh mục của cha Giacôbê Đặng Công Anh

BÀI GIẢNG TRONG THÁNH LỄ KỶ NIỆM 45
LINH MỤC CỦA CHA GIACÔBÊ ĐẶNG CÔNG ANH
NGÀY 9 THÁNG 7 NĂM 2019 TẠI NHÀ THỜ QUẢNG NGÃI.

Kính thưa Cộng đoàn phụng vụ,
Hôm nay đây trong niềm tin và tình thân ái, huyết tộc, linh tông, bằng hữu, đồng môn… chúng ta tề tựu về đây, trong ngôi giáo đường Quảng Ngãi nầy để chia vui và chúc mừng cha Giacôbê ĐẶNG CÔNG ANH đã vượt qua và vẫn còn đứng vững sau 45 năm cuộc đời và thánh chức linh mục của mình! Và đây là dịp để chúng ta cùng với ngài nhìn lại chặng đường đã qua để tri ân và cảm tạ Thiên Chúa, Mẹ Giáo Hội, Giáo phận, thân nhân, ân nhân và bạn bè…; và kể cả thành tâm sám hối xin Chúa thứ tha những tội lỗi và những lỗi lầm trong cuộc đời linh mục của ngài…
 

1. VỀ NHỮNG CÁI NHÌN :

Ngày vừa mới được thụ phong linh mục, đôi con mắt vẫn còn trong và sáng, người ta thường cho rằng cần phải có cái nhìn minh bạch, rạch ròi : trắng là trắng và đen là đen, tốt là tốt và xấu là xấu, đúng là đúng và sai là sai, thật là thật và giả là giả, địch là địch và ta là ta, hay là hay và dở là dở, nguyên tắc là nguyên tắc ! Ranh giới giữa hai bên có vẻ như khá rõ ràng, minh bạch, không thể nào chung đụng hay dung nạp nhau được ! Người ta có khuynh hướng coi trọng nguyên tắc, luật lệ và sự thật hơn cả tình yêu thương và lòng bác ái, vì thế, đôi khi có những cung cách giải quyết hết sức nghiệt ngã, xúc phạm đến giáo dân và tha nhân cách nghiêm trọng !

Thế nhưng, sau 45 năm cuộc đời linh mục, với những đụng độ, những va chạm, những mất mát và nhất là với những thất bại trong công tác mục vụ, đôi con mắt có lẽ cũng đã bắt đầu mờ đục, cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, người ta mới khám phá ra rằng ranh giới giữa chúng không hẳn bao giờ cũng thế ! Hay, nói theo ngôn ngữ của Hermann HESSE, trong tác phẩm “Câu chuyện của dòng sông”, “ranh giới giữa hạnh phúc và khổ đau hay giữa đúng và sai đôi khi chỉ như một sợi tơ mành” ! Từ đó, có thể người ta sẽ tỏ ra bao dung hơn, dễ dàng tha thứ hơn, dễ dàng khiêm tốn hơn, trước Thiên Chúa và tha nhân; từ đó người ta cũng có thể nhận ra rằng điều tối thiết trong cuộc sống không hẳn là nguyên tắc, luật lệ hay sự thật mà là tình yêu, và lòng bác ái ! Nhưng, ngược lại, cũng có thể vì thế người ra sẽ dần mất đi cảm thức tội lỗi, chai lỳ trong tội lỗi và dần có khuynh hướng tương đối hóa tất cả mọi sự, mọi vấn đề !
 

2. VỀ NHỮNG MỐI TƯƠNG QUAN :

Ngày vừa mới được thụ phong linh mục, với tâm hồn phơi phới rộng mở, ngây thơ, người ta cứ nghĩ mình có thể vòng tay bao trùm và yêu thương cả thế giới loài người, tất cả mọi người ai cũng có thể là bạn ! Người ta hăm hở mở rộng trái tim của mình ra với tất cả mọi người ! Người ta muốn giao du với tất cả mọi người, mọi thành phần xã hội, mọi giới ! Cách ngây thơ, có vẻ như người ta cứ tưởng ai cũng như mình ! Có vẻ như người ta có thể tâm sự, trang trải lòng mình với tất cả mọi người !

Thế nhưng, sau 45 năm cuộc đời linh mục, với những đụng chạm âm ỉ hay có khi nẫy lửa, với những hiểu lầm và ngộ nhận, với những phản bội của những người vốn thân thiết với mình, của giáo dân, của các đồng nghiệp, thậm chí cũng có khi cả của chính bề trên của mình, trái tim người ta xem ra như teo tóp lại, và lúc bấy giờ người ta mới nhận ra rằng hình như thế giới bao quanh mình đang ngày càng thu hẹp lại, nhỏ bé hơn nhiều so với điều mình hằng nghĩ tưởng ! Bạn bè ngày càng ít đi, kẻ thì “về chầu Chúa”, người thì bận rộn với những lo toan của mình ! Giới trẻ thì tìm cách xa lánh ! Con cháu vì không còn nhờ vả được gì, nên cũng từ từ xa lánh, lãng quên ! Thế giới dần dần co cụm lại chỉ còn quanh quẩn với một số ít người ! Điều đó có thể giúp người ta nhận ra được những giới hạn của mình, của kiếp người, kể cả sự bất lực của mình để từ đó càng đặt niềm tin cậy phó thác hoàn toàn nơi Thiên Chúa và chỉ một mình Ngài mà thôi ! Nhưng, ngược lại, cũng có thể tình trạng đó sẽ đẩy người ta vào thế giới khép kín chỉ với một vài “đối tượng” nào đó thôi và nếu đó là bóng dáng của những bà Evà, thì tình hình sẽ lại càng hết sức phức tạp và nguy hiểm! Hoặc người ta cứ mãi sống trong tâm trạng thường xuyên bất mãn với tất cả mọi người, thậm chí kể cả với chính bản thân mình !
 

3. VỀ NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA MÌNH :

Ngày mới được thụ phong linh mục, người ta tin rằng tự mình mình có thể “đội đá vá trời”, làm được tất cả mọi thứ, không cần ai ! Và rồi người ta hăng say ra đi, hồn tràn ngập hân hoan và niềm hy vọng, miệng hát ca ! Người ta hùng hục làm việc, bất kể ngày đêm, bất kể những can ngăn góp ý của những người từng trải, kinh nghiệm và khôn ngoan !

Thế nhưng, sau 45 năm cuộc đời linh mục, với những thất bại ê chề trong cuộc đời linh mục và công tác mục vụ, với vô vàn vô số những điều lực bất tòng tâm, lúc bấy giờ, hoặc có thể người ta khám phá ra sự yếu đuối, mỏng dòn của con người, dù đó là linh mục, để nhận ra rằng mình chẳng là gì cả, và tất cả chỉ là những hồng ân của Chúa ban cho, từ đó, người ta sẽ có thể khiêm tốn hơn, và dễ dàng nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc đời của mỗi người hơn ! Nhưng, ngược lại, cũng có thể vì thế, người ta sẽ đâm ra thất vọng, chán nản, đối với bản thân mình, đối với tha nhân và có lẽ kể cả đối với Thiên Chúa và Giáo Hội; và đây sẽ là một tình trạng hết sức nguy hiểm, có thể tạo cơ hội dẫn người ta đến cuộc sống buông xuôi, phóng túng, bất kể dư luận !
 

4. VỀ SỨ MẠNG ĐÍCH THỰC CỦA NGƯỜI LINH MỤC :

Ngày mới được thụ phong linh mục, với ngọn cờ lý tưởng trong tay, người ta hăng hái lên đường như một dũng tướng, với biết bao mộng ước và với niềm hy vọng thầm kín cứu độ cả và thế giới !

Thế nhưng, sau 45 năm cuộc đời linh mục, với những mất mát, với những kinh nghiệm về những mẻ lưới thâu đêm chẳng thu hoạch được gì, với những thất bại ê chề trong cuộc đời linh mục và trong công tác mục vụ, cả một đời linh mục chẳng biết có cứu độ được ai không, nhưng bản thân mình thì nhiều lần có nguy cơ “mất mạng”. Người ta đã bỏ ra biết bao công sức, vất vả, nhưng con người và thế giới có vẻ chẳng có gì tiến bộ hơn. Đứng trước cái mênh mông của Thế giới, người ta mới nhận ra được mình nhỏ bé và bất lực làm sao ! Lúc bấy giờ, hoặc có thể từ đó người ta mới nghiệm ra rằng vai trò và sứ mạng đích thực của người linh mục không phải là cứu độ thế giới, bởi vì đó là vai trò và sứ mạng duy nhất và phổ quát của Đức Giêsu-Kitô, Con và Ngôi Lời Thiên Chúa làm người, Đấng đã thực hiện một lần trong lịch sử là đủ (xem Dt 7, 26-28), - mà sứ mạng hàng đầu và chủ yếu của người linh mục là loan báo Tin Mừng Cứu độ của Đức Kitô và làm chứng về Ngài cho muôn dân : vai trò của người linh mục là gieo hạt giống, còn việc hạt giống đó có mọc lên không, lúc nào, nơi nào, và như thế nào đó là việc của Chúa (xem Dụ ngôn nơi Mc 4, 26-29)! Nhờ xác tín như vậy, người ta sẽ có thể khiêm tốn hơn trước mặt Chúa và tha nhân ! Nhưng, ngược lại, cũng có thể vì thế mà người ta sẽ lâm vào tình trạng thất vọng ê chề, hết còn muốn tin tưởng vào ai và vào cái gì, cứ để mặc đời mình như “bèo dạt mây trôi”, như con thuyền không lái, sống không mục đích, không lý tưởng ! 
 

5. VỀ CĂN TÍNH CAO CẢ CỦA CON NGƯỜI LINH MỤC :

Ngày mới được thụ phong linh mục, người ta ngây ngất ngắm nhìn mình và được giáo dân ngắm nhìn qua những bản thánh ca ca tụng chức linh mục mà phần lớn là của những tác giả chưa kinh qua nhiều cuộc đời linh mục, thậm chí chưa bao giờ là linh mục ! Trong khi để có thể là Thiên Chúa thật của con người, Đức Giêsu-Kitô trước tiên đã phải thật là con người, thì đối với một số người có vẻ như người ta vẫn cứ nghĩ rằng mình có thể làm một linh mục thật mà không cần trước tiên phải là con người! Với tâm trạng đó, trong khi căn tính linh mục là điều mà người ta đang là và sẽ là hơn là điều mà người ta đã là, người ta dễ dàng có những cung cách hành xử, những lời ăn tiếng nói, hoặc những phản ứng trịch thượng, thiếu khiêm tốn với giáo dân và những người mà người ta tiếp cận, thậm chí có khi cả với những anh em linh mục đáng tuổi cha chú của mình !

Thế nhưng, sau 45 năm cuộc đời linh mục, mình mẩy đầy thương tích, có khi là những vết thương trí mạng, hậu quả của những cuộc chiến đấu gian khổ bảo vệ đức khó nghèo, đức tuân phục và nhất là đức độc thân khiết tịnh, cùng với những lần sa ngã, những thất bại ê chề trong cuộc đời linh mục và trong công tác mục vụ, với những đụng chạm có khi nẫy lửa với bề trên, với anh em linh mục và với giáo dân, với những mặt tiêu cực của Giáo Hội, với những hiểu lầm ngộ nhận từ nhiều phía, người ta có thể có hai phản ứng : a) hoặc từ đó, người ta có thể hiểu ra rằng sự cao cả của con người linh mục không phải đến từ mình hay từ Giáo Hội, mà là một ân huệ tình yêu hoàn toàn nhưng không của Thiên Chúa đối với mình, dù mình hoàn toàn chẳng có công trạng gì hết cả, và ân huệ nầy được chuẩn bị từ vĩnh hằng trong Đức Kitô, Con và Ngôi Lời nơi Mầu nhiệm Thiên Chúa-Ba Ngôi (người ta được gọi và được chọn từ khi người ta chưa được sinh ra làm người !), điều đó sẽ giúp cho người linh mục suốt đời sống trong tâm tình tri ân cảm tạ Thiên Chúa và tất cả mọi người; b) hoặc, ngược lại, cũng có thể từ đó, người ta đâm ra nghi ngờ về chính căn tính linh mục của mình ! Và một khi người ta đã đánh mất căn tính linh mục của mình, người ta rất dễ dàng trở thành ác quỉ trong tương quan với Thiên Chúa, với Giáo Hội và với mọi người !

Cộng đoàn phụng vụ thân mến,
Là những người bạn cùng lớp với Cha Giacôbê ĐẶNG CÔNG ANH hoặc từ thuở còn là Tiểu Chủng sinh tại Tiểu Chủng viện Làng Sông rồi Qui Nhơn (1963-1966), hoặc từ thời tu học tại Giáo Hoàng Viện Thánh PIÔ X ĐàLạt (1967-1975), và từ năm 1975 cho đến nay, trong tư cách là linh mục, chúng tôi hạnh phúc và tự hào vì có được một người bạn, người anh em linh mục như Cha Giacôbê ĐẶNG CÔNG ANH, một con người có thể nói trong suốt gần như phalê trong tương quan với Thiên Chúa, với Giáo hội và với mọi người :

1. Một linh mục, trong suốt 45 năm qua, là mục tử của 4 cộng đoàn giáo xứ trong giáo phận Qui Nhơn, luôn có những cái nhìn bao dung, độ lượng đối với anh chị em giáo dân của mình, với anh em linh mục trong giáo phận và cả với các bề trên của mình, và vẫn được nhiều người thương mến.

2. Một linh mục, trong suốt 45 năm qua, luôn quí trong bạn bè, gần gũi với bạn bè, chia sẻ với bạn bè mà sự hiện diện đông đảo của các bạn bè của ngài hôm nay đây là một dấu chỉ lành mạnh.

3. Một linh mục, trong suốt 45 năm qua, vẫn luôn khiêm tốn, nhận thức rất rõ những yếu đuối của mình và chỉ biết cậy dựa vào sức mạnh của Thiên Chúa.

4. Một linh mục, trong suốt 45 năm qua, vẫn luôn miệt mài với sứ mạng loan báo Tin Mừng của mình, đặc biệt trong lãnh vực thánh ca, với gần trên dưới 150 bài thánh ca, trong đó lừng danh nhất là bản thánh ca GIAO UỚC, mà nhờ đó cái tên “ÁNH ĐĂNG” của ngài, theo như Đức cha Qui Nhơn Matthêu cho biết, đã được cả và thế giới biết đến. “Vous êtes connu par tout le monde” : đó cũng là lời mà Đức Khâm sứ CELLi có lần đã nói với Nhà thơ công giáo vĩ đại, Đức ông XUÂN LY BĂNG ở Giáo phận Phan Thiết ! Đó là chưa kể khoảng 12 bài tình ca lăng nhăng, gượng ép do ngài sáng tác, nhưng không được mấy ai sử dụng !

5. Một linh mục, trong suốt 45 năm qua, giữa bao thăng trầm của cuộc sống, của lịch sử của Đất nước, của Giáo hội, của gia đình và của chính bản thân mình, vẫn luôn cố gắng sống và thể hiện căn tính linh mục của mình, không bao giờ ân hận hay hối hận với lựa chọn sống cuộc đời dâng hiến của mình cách đây 45 năm !

Để kết thúc bài chia sẻ nầy, tôi xin mạo muội gửi đến Cộng đoàn phụng vụ Bài thơ mà tôi đã viết cách đây 19 năm khi tôi mừng Ngân Khánh Linh mục của mình, mang tên “Người chiến binh khờ” :

NGƯỜI CHIẾN BINH KHỜ