Mầu nhiệm sự dữ - Tin mừng của Thánh Phaolô
- Thứ bảy - 31/01/2026 19:07
- In ra
- Đóng cửa sổ này
WGPLX (30/01/2026) - Các bài suy niệm sau đây được lấy từ cuốn “Tin mừng của Thánh Phaolô”, tác giả là Đức Hồng y Carlo Maria Martini. Đây là những bài suy niệm rất hay về Thánh Phaolô, người mục tử tốt lành theo gương Đức Kitô.
SUY NIỆM 3: MẦU NHIỆM SỰ DỮ
Như chúng ta đều biết và trải nghiệm, thử thách, gian nan, cơ cực, bắt bớ, đòn vọt… là những sự dữ người tông đồ phải chịu đựng, chấp nhận. Sáng nay, chúng ta cùng nhau suy niệm và cầu nguyện về để tài “mầu nhiệm sự dữ” để hiểu rõ hơn về những thử thách, những nguy cơ mà người tông đồ như chúng ta phải tỉnh thức đề phòng và phải đương đầu.
Lời Chúa: Thư 2 Thessalônica 2, 13.4.712
“1 Thưa anh em, về ngày Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, quang lâm và tập hợp chúng ta về với Người, tôi xin anh em điều này: nếu có ai bảo rằng chúng tôi đã được Thần Khí mặc khải hoặc đã nói, đã viết thư quả quyết rằng ngày của Chúa đã gần đến, thì anh em đừng vội để cho tinh thần dao động, cũng đừng hoảng sợ. Đừng để ai lừa dối anh em bất cứ cách nào.
3 Trước đó, phải có hiện tượng chối đạo và người ta phải thấy xuất hiện kẻ gian ác, đứa hư hỏng. 4 Tên đối thủ tôn mình lên trên tất cả những gì được gọi là thần và được sùng bài, thậm chí nó còn ngồi trong Đền Thánh Thiên Chúa và tự xưng là Thiên Chúa… 7 Thật vậy, mầu nhiệm của sự gian ác đang hoành hành rồi…”
I. Giải thích bản văn
Đoạn Lời Chúa trong 2 Thessalonica 2, 112 chúng ta vừa nghe nói về ngày Tận thế và hiện tượng xảy ra trước Tận thế. Có 2 dấu hiệu sau:
1. Hiện tượng chối đạo: bỏ Chúa theo các thần khác.
2. Kẻ gian ác và Đứa hư hỏng: cũng còn gọi là tên phản Kitô, hay ngôn sứ giả; đây là kẻ chống đối Thiên Chúa và tôn mình lên làm Thiên Chúa, có thể là chính Satan; nói chung, chỉ những quyền lực bất công, bóc lột, đề cao sức mạnh của con người như thần thánh.
Thánh Phaolô cũng nói tới “mầu nhiệm của sự gian ác” (nói chung là mầu nhiệm sự dữ); có thể hiểu là chương trình cứu độ được Thiên Chúa thực hiện nơi Đức Giêsu Kitô tiến triển trong lịch sử nhân loại thế nào, thì luôn có một đối trọng, đó là mầu nhiệm của sự gian ác, một kế hoạch của Satan đưa tới hư vong cũng tiến triển theo một cách nào đó.
II. Sự dữ có những khía cạnh nào?
Xét về hiện tượng bên ngoài, chúng ta có thể nói tới 3 khía cạnh khác nhau của mầu nhiệm sự dữ:
1. Khía cạnh thứ nhất là sự dữ cá nhân do mỗi người lỗi phạm.
2. Khía cạnh thứ hai là sự dữ tập thể: đây là sự dữ của các dân tộc, các nhóm, các sắc tộc. Sự dữ này xuất hiện khi những hình thức sai lạc, tội lỗi lan tràn và được công khai hoá, không bị bất cứ ai chống lại, kể cả những người tốt lành nhưng im lặng, không dám lên tiếng: ví dụ đề cao những hưởng thụ tức thời, đề cao cảm tính, tình dục … Xã hội sẽ rơi vào suy thoái đạo đức trầm trọng khi những điều xấu xa, dối trá trở thành công khai, có tính tập thể đầu độc mọi người, nhất là người trẻ.
3. Khía cạnh thứ ba là những lệch lạc tâm trí, những ý thức hệ sai trái, v.v. được xây dựng thành nguyên tắc sống và hành động; nói cách khác, được hợp pháp hoá theo lý trí và theo cơ chế xã hội, chính trị; ví dụ như sự tôn thờ khoa học, kỹ thuật của thời hiện đại.
Ngôn sứ Isaia đã nói: “Khốn thay những kẻ bảo cái xấu là tốt và cái tốt là xấu, những kẻ biến tối thành sáng, sáng thành tối, biến cay đắng thành ngọt ngào, ngọt ngào thành cay đắng.” (5, 20).
Đó là chưa kể đến sự dữ của thiên nhiên do con người tàn phá môi trường gây ra.
Câu hỏi: chúng ta nghĩ gì về 3 khía cạnh của sự dữ vừa nói: sự dữ cá nhân, sự dữ tập thể và những lệch lạc tâm trí, những ý thức hệ sai trái?
Đâu là sự dữ cá nhân của mỗi người chúng ta?
Đâu là sự dữ tập thể của chúng ta và của xã hội địa phương chúng ta đang sống?
Đâu là những lệch lạc tâm trí, những ý thức hệ sai trái… của xã hội hiện đại? Chúng ta có bao giờ nghĩ đến, xem xét, phân định và đánh giá không?
III. Mầu nhiệm sự dữ và chúng ta
Về sự dữ, chúng ta chỉ có thể bập bẹ nói về nó. Xin gợi vài ý sau để chúng ta suy niệm và đào sâu.
1. Thái độ thứ nhất: Đừng lấy làm lạ; mà cũng đừng cho là tai họa khi thấy sự dữ ập đến như thể là một sự cố bất ngờ, một điều gì đó không được phép tồn tại. Dĩ nhiên, sự dữ không được phép tồn tại, nhưng Chúa Giêsu và các tác giả Tân ước đã cảnh báo nhiều lần về sự dữ sẽ bùng phát dưới những hình thức vĩ mô hay nhỏ bé, bình thường trong đời sống hàng ngày.
Xin Chúa soi sáng cho chúng ta hiểu được phần nào và nhất là, cho những người phải đối đối đầu trực diện với sự dữ.
2. Thái độ thứ hai: phải cảnh giác, đề phòng
Phải cảnh giác, đề phòng vì chính chúng ta, các linh mục, tu sĩ cũng rất có thể góp phần làm cho sự dữ lan truyền cách ý thức hoặc vô thức.
Trong Kinh thánh không thiếu những câu chuyện như thế. Xin trích dẫn một vài câu truyện:
a. Câu truyện thứ nhất về Pinkhát và Khópni
Pinkhát và Khópni là hai người con trai của thầy cả Êli. Sách Samuel quyển 1 thuật lại rằng:
“Các con trai ông Êli là những tên vô lại, chúng không biết gì đến ĐỨC CHÚA và đến quyền lợi các tư tế được hưởng trên dân. Mỗi khi có ai dâng hy lễ, thì đầy tớ của tư tế (tức là 2 người con ông Êli) đến, tay cầm xiên ba răng, trong lúc người ta đang nấu thịt. Nó thọc vào vạc, vào nồi, vào chảo hay vào niêu; hễ xiên đưa lên được miếng nào, thì tư tế lấy cho mình. Chúng vẫn làm như thế với tất cả những người Israel đến đó, tại Silô. Cả trước khi người ta đốt mỡ cho cháy nghi ngút, thì đầy tớ của tư tế đến và bảo người dâng hy lễ: "Đưa thịt đây để quay cho tư tế! Người không lấy thịt ông đã nấu đâu, chỉ lấy thịt sống thôi!" Người kia có nói: "Để người ta đốt mỡ cho cháy nghi ngút trước đã, rồi anh thích gì thì cứ lấy", thì nó bảo: "Không, phải đưa ngay bây giờ! Nếu không, tôi dùng sức mạnh mà lấy." Tội của những người thanh niên này rất lớn trước nhan ĐỨC CHÚA, vì những người ấy khinh thường lễ phẩm dâng ĐỨC CHÚA” (1 Sm 2,1217).
Theo Luật, các tư tế được hưởng một phần của lễ người ta đem dâng. Nhưng Pinkhát và Khópni, hai tư tế con của Êli đã thay đổi luật này khi chọn và lấy cho mình phần ngon nhất của con vật trước khi nó được dâng cho Chúa làm của lễ hy sinh. Chúng ta nên nhớ, vào thời đó, thịt là một thức ăn cao lương mỹ vị đối với nền kinh tế nông nghiệp trên vùng đất đai khô chồi ở Israel.
Lòng tham lam vô độ làm cho họ là những tư tế phục vụ Chúa, lại trở nên những tư tế tôn thờ miếng thịt, phục vụ một vị Chúa khác là vật chất, là tiền bạc.
Sau này, cả hai tư tế con thầy cả Êli đều bị quân Philitinh giết chết ngay bên cạnh Hòm bia Giao ước mà họ khiêng ra trận.
b. Câu truyện thứ hai về Đavít với bà Bátseva vợ ông Urigia
Đavít đã cướp vợ và giết chồng vì ham mê sắc đẹp và muốn giữ kín chuyện xấu mình làm. Tuy vậy, sau cùng, Đavít đã thống hối, ăn năn và được Thiên Chúa thứ tha.
c. Câu truyện thứ ba về Nicôđêmô.
Nicôđêmô thuộc tầng lớp thủ lãnh của người Do Thái. Tin mừng Gioan kể lại rằng:
“Trong nhóm Pharisêu, có một người tên là Nicôđêmô, một thủ lãnh của người Do Thái. Ông đến gặp Đức Giêsu ban đêm. Ông nói với Người: "Thưa Thầy, chúng tôi biết: Thầy là một vị tôn sư được Thiên Chúa sai đến. Quả vậy, chẳng ai làm được những dấu lạ Thầy làm, nếu Thiên Chúa không ở cùng người ấy." Đức Giêsu trả lời: "Thật, tôi bảo thật ông: không ai có thể thấy Nước Thiên Chúa, nếu không được sinh ra một lần nữa bởi ơn trên." Ông Nicôđêmô thưa: "Một người đã già rồi, làm sao có thể sinh ra được? Chẳng lẽ người đó có thể trở vào lòng mẹ lần thứ hai để sinh ra sao?" Đức Giêsu đáp: "Thật, tôi bảo thật ông: không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thần Khí. Cái bởi xác thịt sinh ra là xác thịt; cái bởi Thần Khí sinh ra là thần khí. Ông đừng ngạc nhiên vì tôi đã nói: các ông cần phải được sinh ra một lần nữa bởi ơn trên. Gió muốn thổi đâu thì thổi; ông nghe tiếng gió, nhưng không biết gió từ đâu đến và thổi đi đâu. Ai bởi Thần Khí mà sinh ra thì cũng vậy" (Gioan 3, 18).
Trước hết, chúng ta thấy Nicôđêmô là người hèn nhát, ông chỉ dám đến gặp Chúa Giêsu vào ban đêm, không dám gặp ban ngày vì sợ hãi, dù ông là người có thiện chí.
Hơn nữa, ông còn là người thụ động, lười biếng, trì trệ. Chúa Giêsu dạy rằng phải sinh lại một lần nữa, có nghĩa phải khởi đi từ con số không, phải làm lại từ đầu. Nicôđêmô không thể sinh lại như vậy. Ông không thể từ bỏ tất cả để làm lại từ đầu bởi vì ông là một người trí thức, hiểu biết, thuộc tầng lớp ưu việt, có nhiều đặc quyền, đặc lợi, có địa vị, được kính trọng trong xã hội, đời sống sung túc và ổn định. Có thể nói trước những đòi hỏi của Chúa Giêsu về sự sinh lại, Nicôđêmô đã từ chối vì ông là người thụ động, lười biếng, trì trệ.
Tuy nhiên, cuối cùng, Nicôđêmô đã vượt qua được sự hèn nhát, trì trệ, khi công khai đến xin xác Chúa Giêsu. Chính sự gặp gỡ và đàm đạo với Chúa đã sinh hoa kết quả đem đến cho ông sự can đảm, không còn sợ hãi và hăng hái công khai đến xin xác Chúa để chôn cất.
Không thiếu những sự dữ do hàng ngũ tư tế, lãnh đạo gây ra được kể lại trong Kinh thánh. Vì thế, là linh mục, thuộc tầng lớp tư tế và lãnh đạo, chúng ta phải luôn cảnh giác, đề phòng.
Câu hỏi: Tôi có phải là người tham lam, ích kỷ, ham mê tiền bạc, vật chất như hai tư tế, con trai của thầy cả Êli ở Silô không?
Tôi có sa đà vào tình cảm sai trái như vua Đavít không?
Tôi có hèn nhát, lười biếng, trì trệ vì muốn bảo vệ địa vị, đặc quyền, đặc lợi bằng mọi giá không?
Và tôi cần làm gì để tránh không góp phần vào việc làm lan tràn sự dữ hiện nay?
3. Thái độ thứ ba: Tinh thần cần luôn tỉnh thức cao độ
Tinh thần cần luôn tỉnh thức cao độ để làm thế nào tránh góp phần vào sự dữ và thực hiện chương trình cứu độ của Chúa ngay giữa lòng mầu nhiệm sự dữ. Nên nhớ, Chúa đã nói tới dụ ngôn cỏ lùng: lúa vẫn trổ bông nặng hạt trong cánh đồng đầy cỏ lùng. Đó là thái độ tin tưởng, lạc quan chúng ta phải có để tránh nỗi cay đắng, thất vọng và bi quan trước mầu nhiệm sự dữ hình như đang nở rộ, không gì ngăn cản được.
4. Thái độ thứ bốn: chấp nhận bị tổn thương bởi mầu nhiệm sự dữ. Rất có thể chúng ta là nạn nhân của nghịch cảnh, của gian ác, bất công; tuy nhiên, chúng ta vẫn giữ vững niềm tin, tin rằng Chúa sẽ luôn có cách của Người không để chúng ta bị sự dữ đè bẹp đi đến tuyệt vọng.
5. Thái độ thứ năm: phải cầu nguyện không ngừng
Phải cầu nguyện không ngừng để Chúa giúp chúng ta luôn đứng vững trước mầu nhiệm sự dữ.
Kết luận: Tất cả những suy tư trên chỉ là rất nhỏ, không là gì trước mầu nhiệm sự dữ cực kỳ bí ẩn, khôn dò; sự dữ kinh khiếp nhất là chống đối Thiên Chúa, từ chối tình yêu thương xót của Người.
Thực sự, chúng ta chỉ có thể hiểu về nó một phần nào khi chiêm ngắm Chúa Giêsu bị đóng đinh với trái tim bị lưỡi đòng đâm thâu qua.
Lạy Chúa xin mau đến trợ giúp con. Amen.
Nguồn: giaophanlongxuyen.org