Đức Giám mục Giáo phận kinh lý Giáo họ biệt lập Vân Canh

CUỘC KINH LÝ CỦA ĐỨC GIÁM MỤC GIÁO PHẬN
TẠI GIÁO HỌ BIỆT LẬP VÂN CANH

Chúa nhật, ngày 14.06.2020, Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận, đã đến nhà thờ giáo họ biệt lập Vân Canh, để viếng thăm mục vụ (kinh lý). Địa bàn giáo họ biệt lập Vân Canh bao gồm toàn bộ phần đất huyện Vân Canh, một huyện miền núi xa xôi của tỉnh Bình Định, với các xã Canh Hiển, Canh Hiệp, Canh Hòa, Canh Liên, Canh Thuận, Canh Vinh và thị trấn Vân Canh. Nhà thờ giáo họ nằm tại khu phố Thịnh Văn 1, thị trấn Vân Canh. Tại đây, ngoài việc viếng thăm mục vụ theo qui định của giáo luật, Đức cha còn chủ sự Thánh lễ Chúa nhật kính Mình Máu Thánh Chúa Kitô, cũng là thánh lễ tạ ơn vì muôn ơn lành Chúa đã thương ban cho giáo họ biệt lập xa xôi này.

Mặc dù địa bàn rộng, giáo dân ở rải rác cách xa nhà thờ, nhưng số người đến nhà thờ vẫn đông, và bầu khí đón tiếp vị chủ chăn của Giáo phận hết sức long trọng. Sau nghi thức đón tiếp, Đức cha đã cùng cộng đoàn viếng Chúa, cầu nguyện xin cho cuộc viếng thăm diễn ra tốt đẹp và sinh nhiều ơn ích.

Mở đầu cuộc viếng thăm, cha quản nhiệm Gioakim Nguyễn Đức Vinh đại diện cho cộng đoàn dân Chúa có lời chào mừng Đức cha, cha Tổng Đại diện và đồng thời giới thiệu các thành phần dân Chúa đang hiện diện trong cuộc kinh lý này.

Đáp từ, Đức cha xác định mục đích của cuộc viếng thăm mục vụ hôm nay:
- Thật là một niềm vui lớn lao cho cộng đoàn sau thời gian Covid-19, chúng ta không bị ảnh hưởng nhiều. Và hôm nay còn được qui tụ tại nơi đây để gặp gỡ vị giám mục của mình trong niềm hân hoan mừng Lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô. Đây là một lễ cực trọng. Đúng ra, Đức cha sẽ cử hành thánh lễ tại nhà thờ Chính Tòa, nhưng hôm nay là dịp đặc biệt để cử hành một thánh lễ tại giáo họ biệt lập miền núi xa xôi này, với ý cầu nguyện cho Giáo phận và giáo họ biệt lập. Đây cũng là dịp để Đức cha viếng thăm mục vụ trong bầu khí thân tình, xem xét giáo họ có điều gì cần sửa sai, cần bổ sung, cần nâng đỡ và tất cả mọi chuyện nhằm xây dựng giáo họ biệt lập ngày càng phát triển vững vàng hơn. Đức cha cũng gửi lời chào trân trọng và thân ái đến tất cả mọi người.

- Đức cha cũng giải thích đôi điều: “Giáo họ biệt lập là gì?” Về phương diện giáo luật: Giáo họ biệt lập là một chuẩn giáo xứ có một cha quản nhiệm phụ trách. Tuy nhiên, mọi sinh hoạt đều giống y như một giáo xứ bình thường, kể cả những ơn ích, không có gì khác. Đức cha cũng tỏ lòng vui mừng vì giáo họ có một ngôi nhà thờ khang trang, đẹp đẽ và một nhà xứ không kém phần đầy đủ. Đó cũng là niềm vui của tất cả bà con giáo dân, của cha quản nhiệm, là công khó của tất cả mọi người, cách đặc biệt là tài khéo của cha quản nhiệm, với sự giúp đỡ quảng đại của các ân nhân xa gần.

Để bắt đầu cuộc gặp gỡ và trao đổi mục vụ, Đức cha có lời kêu gọi mọi người lắng nghe lược sử hình thành và phát triển cùng với hiện tình của giáo họ, sau đó tích cực đóng góp ý kiến, cũng như đặt ra những vấn đề mục vụ cần trao đổi. 

1. Đôi lời gợi ý của Đức cha
Đức cha tóm kết hai bản trình bày lược sử và hiện tình giáo họ biệt lập Vân Canh. Đó không chỉ là để nhìn lại một quá trình hình thành và quá triển, nhưng trên hết là để dâng lời tạ ơn Thiên Chúa, ghi nhớ công ơn của các bậc tiền nhân đã bỏ biết bao công khó cho việc hình thành và phát triển này. Trong đó phải kể đến một điểm đặc biệt này là cả một huyện rộng lớn bậc nhất tỉnh Bình Định lại chỉ có 1 giáo họ biệt lập. Đó cũng chính là điều mà chúng ta cần phải suy nghĩ nhiều về công cuộc truyền giáo trong hiện tại và tương lai cho miền truyền giáo này. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải ghi nhận sự phát triển cả về cơ sở vật chất lẫn số giáo dân. Chỉ có mấy năm mà số giáo dân tăng lên cả trăm rưởi người. Để có được thành quả ấy, chúng ta phải kể đến hồng ân Chúa ban qua lời cầu nguyện và sự cộng tác của biết bao người. Cho nên, chúng ta cần ghi nhớ và không ngừng tạ ơn Thiên Chúa, cũng như phải biết đóng góp phần công sức nhỏ bé của mình vào công cuộc xây dựng và phát triển giáo họ.

2. Phát biểu của giáo dân và đáp từ của Đức cha
- Đại diện giáo họ Tân Lập:
Trước hết chúng con xin cảm ơn cha Antôn Trần Liên Sơn đã lo lắng để giáo họ chúng con có được một khu đất (221 m²) để có thể xây dựng một ngôi nhà thờ. Tuy nhiên, do tình hình giấy tờ chưa ổn thỏa nên chưa xây dựng được. Thêm nữa, phần đông giáo dân trong giáo họ nghèo, chỉ có thể góp công chứ của cải đóng góp không được bao nhiêu. Kính trình Đức cha, Cha Tổng dại diện quan tâm giúp lời cầu nguyện, cũng như ủng hộ vật chất để chúng con sớm có được ngôi nhà thờ như ước nguyện.

Đức cha đáp lời: Rất mừng vì giáo họ Tân Lập có được một khu đất dành cho việc xây dựng nhà thờ. Theo qui định của chính quyền: khi mình có một nhu cầu tôn giáo (địa bàn quá rộng, giao thông đi lại khó khăn) thì cần phải có một ngôi nhà thờ để qui tụ giáo dân. Đó là một nhu cầu chính đáng của toàn thể bà con trong giáo họ, chứ không phải riêng gì của ai. Tuy nhiên, để xây được nhà thờ thì cần phải hoàn tất các thủ tục giấy tờ cần thiết. Điều cần thiết là phải làm thủ tục để chuyển sang đất tôn giáo theo qui định của pháp luật. Rồi bước đầu chúng ta có thể xây dựng một ngôi nhà thờ nhỏ thôi để qui tụ giáo dân đến sinh hoạt và dâng lễ hằng ngày cho quen. Về lâu về dài, chúng ta sẽ có phương cách thích hợp. Trước mắt, chúng ta hãy chung lời cầu nguyện để ước mơ trở thành hiện thực. Phần Đức cha và Tòa giám mục sẽ có những hỗ trợ cần thiết cho việc xây dựng ngôi nhà thờ này.

- Một hội viên Legio Mariae:
Bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cha quản nhiệm Gioakim, cũng như những ưu tư về việc sống đạo của lớp trẻ trong giáo họ. Những thành quả đạt được cả về vật chất lẫn tinh thần và đời sống đạo, phần lớn thuộc về công ơn của cha quản nhiệm, các ân nhân. Phần đóng góp của giáo dân rất ít ỏi. Đó là một thực tế mà mọi người trong giáo họ đều biết. Thêm nữa, lớp trẻ có phần bê tha trong việc kinh lễ, non yếu về giáo lý. Cho nên, kính xin Đức cha và cha Tổng đại diện thêm lời cầu nguyện, cũng như có những giúp đỡ cần thiết để đời sống đạo của giáo họ ngày một thăng tiến.

Đức cha đáp lời: Sự nhận định tích cực của giáo dân về cha quản nhiệm là điều đáng mừng. Năm 2019 vừa qua Tòa giám mục đã nộp đơn lên chính quyền tỉnh Bình Định để xin chấp thuận việc thành lập giáo xứ Vân Canh, nhưng chưa thấy họ trả lời. Tuy nhiên, chúng ta hãy cầu nguyện để giáo họ biệt lập Vân Canh sớm được thiết lập thành giáo xứ. Điều dó sẽ tạo làn gió mới cho sự phát triển của giáo họ. Điều cần thiết lúc này là tất cả mọi anh chị em giáo dân phải sống làm sao cho người ta thấy mình là người Công giáo, những người tốt thật sự, những người biết gây thiện cảm với mọi người xung quanh. Cho nên, chúng ta đừng quên nhiệm vụ truyền giáo của mình, nhất là các hội viên trong các hội đoàn càng phải sống gương mẫu hơn. Một vùng truyền giáo mênh mông như Vân Canh, cần phải có những người hăng say nhiệt thành hơn nhiều.

- Đức cha giải thích về việc thờ cúng ông bà tổ tiên:
Đây là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Việc thờ cúng ông bà tổ tiên không có gì là trái với đạo lý Công giáo cả. Vì chính Thiên Chúa đã truyền cho con người chúng ta phải “thờ cha kính mẹ” ngay trong điều răn thứ tư. Thêm nữa, trong thánh lễ hằng ngày, chúng ta không bao giờ quên cầu nguyện cho các ngài và trong giờ kinh hằng ngày cũng thế. Cho nên, chuyện người ta nói “Theo đạo là bỏ ông bỏ bà” là những lời xuyên tạc. Trái lại, chúng ta theo đạo còn nhớ đến ông bà tổ tiên và cầu nguyện cho các ngài nhiều hơn. Còn việc lập bàn thờ và dâng của cúng cho ông bà tổ tiên là để chúng ta tưởng nhớ các ngài. Hằng ngày, chúng ta dâng hương và chưng mâm trái cây cũng để tưởng nhớ các ngài mà thôi. Chúng ta không tôn thờ ông bà tổ tiên như tôn thờ Thiên Chúa.

3. Tổng kết của cha Tổng đại diện
Cha Tổng đại diện tóm kết cuộc kinh lý và đưa ra định hướng mục vụ cho giáo họ biệt lập Vân Canh:
Cuộc kinh lý đơn vị thứ 48, giáo họ biệt lập Vân Canh, mở đầu thời gian hậu Covid-19, bắt đầu các sinh hoạt bình thường lại của Giáo phận. Nó cũng mở đầu cho một hành trình mục vụ cho toàn Giáo phận của một thời điểm mới, mà khởi điểm tại giáo họ biệt lập Vân Canh này.

Qua những gì trình bày, giáo họ biệt lập Vân Canh có một nét độc đáo là dù trải qua bao nhiêu khó khăn thử thách nhưng ngọn lửa đức tin chưa bao giờ tắt, dù cho có những lúc chỉ còn leo lét. Đó là một điều đáng mừng, đáng tự hào, bởi có những địa sở rộng lớn, rất nhiều linh mục, rất nhiều giáo dân nhưng giờ đây không còn nữa, địa sở Gia Hựu là một minh chứng. Cùng với những tiến triển mà cha quản nhiệm đã trình bày, chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai xán lạn cho giáo họ biệt lập của chúng ta.

Dù là một giáo họ biệt lập xa xôi nhưng anh chị em đã cùng với cha quản nhiệm thành lập 4 hội đoàn nòng cốt của một giáo xứ. Hội gia trưởng giúp cho quý anh em ý thức hơn trong việc làm gương sống đạo cho con cái. Hội Legio Mariae là những chiến sĩ tiên phong trong việc truyền giáo và khuyên nhủ các gia đình đang sống trong các hoàn cảnh rối rắm nguội lạnh. Hội đồng giáo xứ được bầu chọn theo qui chế của giáo phận, một thành phần không thể thiếu trong việc điều hành giáo xứ, là cánh tay nối dài của cha quản nhiệm. Junior và ca đoàn, ngoài việc dâng lời ca tiếng hát, đời sống đức tin cũng được củng cố nhờ việc siêng năng tham dự thánh lễ và lôi kéo anh chị em của mình cùng sinh hoạt để làm vinh danh Chúa.

4. Kiểm tra sổ sách và kết thúc cuộc kinh lý
Theo thông lệ, cuộc kinh lý đi kèm với việc kiểm tra sổ sách. Các sổ gia đình Công giáo, sổ rửa tội, sổ hôn phối, sổ tình trạng các gia đình,… đều được Đức Giám mục xem xét kỹ càng. Qua đó, Đức cha có những chỉ dạy hợp lý cho việc quản trị giáo họ được hiệu quả hơn.

Sau khi kiểm tra sổ sách, Đức cha chủ sự Thánh lễ Chúa nhật mừng kính Mình Máu Thánh Chúa Kitô, cũng là thánh lễ tạ ơn của giáo họ, sau thời gian xây dựng và phát triển.

Sau bài cám ơn của vị đại diện vào cuối thánh lễ, và vũ điệu chúc mừng của các em thiếu nhi, Đức cha ngỏ lời chúc mừng đến cộng đoàn giáo họ, cũng như có những lời khuyên nhủ mọi người cùng chung tay xây dựng giáo họ, chờ ngày tiến lên hàng giáo xứ.

Kết thúc cuộc viếng thăm mục vụ, ước mong rằng những mục tiêu được đặt ra qua cuộc gặp gỡ này được mọi người trong giáo họ ghi nhớ, tâm niệm và biến nó thành hiện thực.

Đặt biệt, với mục tiêu hướng tới việc phát triển giáo họ lên tầm mức giáo xứ, Đức cha mong muốn tất cả mọi người trong giáo họ cùng hiệp lời cầu nguyện, sớm hôm kinh lễ thường xuyên, hầu làm cho bầu khí sống đạo trở nên sống động, để nhờ đó, công cuộc rao giảng Tin Mừng của giáo phận ngày một phát triển hơn, nhất là ở chính trên quê hương giáo họ biệt lập Vân Canh này.