Thường huấn - Trang 6

Những đường lối và phương pháp Đức Phanxicô đề ra để giải quyết những vấn đề xã hội toàn cầu, vẫn có thể được áp dụng cách linh hoạt tại các địa bàn mục vụ của các Giáo hội địa phương. Tại các giáo xứ, chính các linh mục là những người trước hết có nhiệm vụ đưa giáo huấn xã hội của thông điệp này vào chương trình mục vụ của giáo xứ, nhờ đó giúp các tín hữu sống và làm chứng cho Tin mừng giữa lòng xã hội hiện nay. Đây cũng là một con đường truyền giáo hữu hiệu phù hợp với ơn gọi của anh chị em giáo dân, là những người sống đạo giữa đời như men trong bột.

Để hướng dẫn mọi thành phần dân Chúa tham gia vào cách sống Tin mừng của thời hiện đại này, ngày 24 tháng 5 năm 2015, Đức Phanxicô đã ban hành Thông điệp Laudato Si' về việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta. Tiếp đến, ngày 02 tháng 02 năm 2020 ngài ban hành Tông huấn Hậu Thượng hội đồng Querida Amazonia (Amazon yêu quí), và ngày 03 tháng 10 năm 2020 ngài ban hành Thông điệp Fratelli Tutti về tình huynh đệ và bằng hữu xã hội. Đó là những văn kiện chứa đựng giáo huấn xã hội của Giáo hội Công giáo mà Đức Phanxicô rất tâm đắc, đồng thời đáp ứng nhu cầu mục vụ của Giáo hội trong thời hiện đại.

Trong chuyến tông du đến Mozambique, ngày 5 tháng Chín 2019, Đức thánh cha Phanxicô đã gặp gỡ một nhóm các cha dòng Tên và chia sẻ: “Giáo sĩ trị thật sự là điều suy đồi trong Giáo Hội. Người mục tử phải có khả năng đi trước đàn để chỉ đường, ở giữa đàn để nhìn xem điều gì xảy ra trong đó, và cũng là ở cuối đàn để chắc chắn rằng không con nào bị bỏ lại. Trái lại, tinh thần giáo sĩ trị đòi người mục tử cứ đi đầu đàn, vạch đường và phạt dứt phép thông công những con đi lệch ra khỏi đàn. Nói ngắn gọn, nó rất nghịch lại với điều Đức Giêsu đã làm. Tinh thần giáo sĩ trị chỉ biết kết án, chia rẽ, đánh đập, và khinh thường dân Chúa”. Các linh mục phải cẩn thận về mối liên hệ giữa mình với dân Chúa và đừng bao giờ quên rằng mình cũng ở trong đàn nhưng được chiếu cố “lấy đi khỏi đàn” để phục vụ.

Thông điệp Laudato Si’ đặt ra nhiều vấn nạn cho thế giới hôm nay, nó mang tính toàn diện bao phủ toàn bộ toan tính của con người, vốn tạo ra sự suy giảm chất lượng cuộc sống và suy thoái xã hội và môi trường. Bài viết này đề cập đến vấn đề nóng bỏng được Đức Giáo hoàng Phanxicô nêu ra trong thông điệp Laudato Si’, đó là mô hình kỹ trị toàn cầu đang chiếm ưu thế trong dòng chảy của lịch sử thế giới hôm nay. Từ đó cho chúng ta thấy được hướng đi mới, bởi vì mọi thứ sẽ không mất khi con người ý thức được những việc mình làm.

Một nền giáo dục sinh thái toàn diện không thể thiếu linh đạo sinh thái Kitô giáo, trong đó việc giáo dục lương tâm lành mạnh cũng là một phần quan trọng trong giáo dục sinh thái toàn diện. Có thể nói giáo dục lương tâm thuộc lĩnh vực "chuyên môn" của tôn giáo, đối với chúng ta thì đặc biệt là chính là hàng linh mục, tu sĩ bởi vì đó còn là bổn phận thiêng liêng hết sức quan trọng. Giáo Hội, trong đó các cộng đoàn có gia đình và có mỗi người chúng ta đều được ủy thác trách nhiệm và đóng vai trò quan trọng nhất định trong giáo dục sinh thái.

Đây chính là khung cảnh để hiểu thế nào là “Thiên thời địa lợi nhân hoà” trong tâm thức và văn hoá Việt. Luống đất cày đã là nơi người dân quê đầu tư bao tâm lực và cũng là nơi họ đặt tất cả hy vọng và lẽ sống. Đó là lý do chỉ một ngọn nắng vừa phải, một cơn mưa đúng lúc cũng đủ làm nẩy sinh một nguồn vui hồn nhiên, một niềm hân hoan tràn ngập để thúc giục người dân vui trong cảnh chồng cày vợ cấy chờ đợi mùa gặt hái mà kết quả là “nhờ Trời”. Như vậy cuộc hiện sinh và văn hoá Việt nguyên thuỷ phản ảnh vẻ đẹp sinh thái và chính là vùng đất tốt để hạt mầm của linh đạo sinh thái sinh hoa kết quả.