Lịch sử

Trong báo cáo của Đức cha Cuênot Thể năm 1850: Phước Thọ (251), Thạch An (222), Long Giang (130) thuộc địa hạt Bắc Quảng Ngãi. Ba giáo điểm nầy là gốc gác nền tảng của giáo xứ Trung Tín. Trước năm 1885, giáo xứ Trung Tín có các giáo họ: Trung Tín, Trung Thành, Trung Chánh, Trung Hậu thuộc xã Bình Lãnh (nay là xã Bình Phước), Long Giang thuộc xã Bình Phương (nay là xã Bình Long), Gò Quán và Xóm Rừng thuộc thôn An Lộc, xã Bình Thông (nay là xã Bình Trị).[1]

Nhìn lại trang sử đã qua, nguồn cội của Giáo xứ Trà Bồng xuất phát từ giáo xứ mẹ là Giáo xứ Châu Ổ (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi), được ươm mầm và chăm sóc bởi  những đôi tay mục vụ đầy nhiệt thành của quý Cha Dòng Chúa Cứu Thế.

Tiền thân Giáo xứ Tân Lập ngày nay là Giáo họ Tân Lập thuộc Giáo xứ Sông Hinh, Giáo phận Qui Nhơn, được Đức Cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn ban hành Văn thư thành lập từ ngày 13.08.2018, với số giáo dân ban đầu khoảng 200 người, số đông sống ở xã Ealy và số còn lại ở các xã Ea Lâm, Ea Bar và Ea Bá, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên.

Giáo phận Qui Nhơn ngày nay có tiền thân là Giáo phận Đàng Trong, bao gồm cả phần đất miền Trung và miền Nam Việt Nam, sang tận Campuchia. Trải qua bốn thế kỷ (1618-2018), lịch sử đã ghi lại biết bao thăng trầm, nhất là những cơn bách hại khủng khiếp, nhưng nhờ ơn Chúa giúp và ý chí can trường của các vị tử đạo, Dân Chúa đã vượt qua gian nan thử thách một cách anh dũng để tiếp tục can đảm sống đức tin cho đến hôm nay.

Tác phẩm này ra đời năm 2018, nhân dịp Năm thánh mừng kỷ niệm 400 năm loan báo Tin mừng tại Giáo phận Qui Nhơn (1618-2018). Tác phẩm do Tòa Giám mục Qui Nhơn thực hiện, dưới sự điều hành của Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi. Ngài cũng là người chấp bút để thống nhất cách hành văn cho toàn bộ nội dung.

Giáo họ biệt lập Bắc Định bao gồm các giáo họ: Bắc Định, Vĩnh Minh, Nho Lâm và Quảng Điền. Trung tâm sinh hoạt của giáo họ biệt lập là nhà thờ Bắc Định, tọa lạc tại thôn Hữu Thành, xã Phước Hoà, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định (theo địa danh cũ).