Lịch sử

Tiền thân Giáo xứ Tân Lập ngày nay là Giáo họ Tân Lập thuộc Giáo xứ Sông Hinh, Giáo phận Qui Nhơn, được Đức Cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn ban hành Văn thư thành lập từ ngày 13.08.2018, với số giáo dân ban đầu khoảng 200 người, số đông sống ở xã Ealy và số còn lại ở các xã Ea Lâm, Ea Bar và Ea Bá, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên.

Giáo phận Qui Nhơn ngày nay có tiền thân là Giáo phận Đàng Trong, bao gồm cả phần đất miền Trung và miền Nam Việt Nam, sang tận Campuchia. Trải qua bốn thế kỷ (1618-2018), lịch sử đã ghi lại biết bao thăng trầm, nhất là những cơn bách hại khủng khiếp, nhưng nhờ ơn Chúa giúp và ý chí can trường của các vị tử đạo, Dân Chúa đã vượt qua gian nan thử thách một cách anh dũng để tiếp tục can đảm sống đức tin cho đến hôm nay.

Tác phẩm này ra đời năm 2018, nhân dịp Năm thánh mừng kỷ niệm 400 năm loan báo Tin mừng tại Giáo phận Qui Nhơn (1618-2018). Tác phẩm do Tòa Giám mục Qui Nhơn thực hiện, dưới sự điều hành của Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi. Ngài cũng là người chấp bút để thống nhất cách hành văn cho toàn bộ nội dung.

Giáo họ biệt lập Bắc Định bao gồm các giáo họ: Bắc Định, Vĩnh Minh, Nho Lâm và Quảng Điền. Trung tâm sinh hoạt của giáo họ biệt lập là nhà thờ Bắc Định, tọa lạc tại thôn Hữu Thành, xã Phước Hoà, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định (theo địa danh cũ).

Vùng Bắc sông Trà Câu có địa hình tương đối bằng phẳng, là vùng trọng điểm sản xuất lúa. Vùng Nam sông Trà Câu đến núi Dâu có núi và đồng bằng xen kẽ, có nhiều sông, suối, địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, độ dốc giảm từ Tây sang Đông, thường bị ngập úng vào mùa mưa. Vùng Nam núi Dâu đến đèo Bình Đê chủ yếu là đồi núi và có một số dãy núi chạy suốt ra bờ biển, có một ít đồng bằng nhỏ hẹp nằm cạnh các suối và xen kẽ với núi, không thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

Giáo họ biệt lập Xuân Phong bao gồm xóm 6 của thôn Xuân Phương, xã Tuy Phước Đông. Trên tỉnh lộ từ Qui Nhơn đi Gò Bồi, sau khi qua cầu Đội Thông một đoạn ngắn và cách Gò Bồi khoảng gần 2km, có 2 con đường bê tông dẫn về phía Tây lên tháp Bình Lâm của vương quốc Chămpa, và một con đường bê tông nhỏ hơn, dài khoảng 500m dẫn về phía Đông, đến nhà thờ Xuân Phong.